29/8/09

Không đi đến đâu: con người đi vòng quanh

Đặng Hoàng Nam dịch từ Mục Khoa học của ABC (truyền hình Australia)

Lời người dịch: Kính gửi Ban BT blog và các bạn! Thiết nghĩ phát hiện của Tiến sĩ Jan Souman gần đây có thể hữu ích cho chúng ta. Có lẽ nó còn nói lên nhiều điều hơn là Ts Souman đã phân tích, vậy tôi xin chuyển cho mọi người cùng xem.

Mong tất cả vui khỏe!

---------------
Tác giả: Nicky Phillips

Nhà nghiên cứu (thị trường chứng khoán) nói:
Tin vào các giác quan của bạn có thể làm bạn
lạc trong sa mạc - ảnh minh họa từ ABC

Các nhà khoa học đã khẳng định họ tin rằng nếu không có gì để dẫn hướng đường thì con người thực sự đi vòng quanh.

Nó cho thấy chúng ta không được tin các giác quan của chúng ta khi bị lạc.

Nghiên cứu trên, lúc đầu được một chương trình truyền hình khoa học ưa thích ở Đức tài trợ, đã công bố trong tạp chí Sinh học Ngày nay.

Nhà tâm lý và tác giả là Tiến sỹ Jan Souman của Viện Điều khiển Sinh học Max Planck cho rằng, thực ra người ta có thể đi thẳng đường nếu họ ở trong một môi trường quen biết.

“Nhưng tôi đã thử xem cái gì sẽ xảy ra khi bạn bị lạc và thử tìm ra cách của bạn”, ông nói.

Tiến sĩ Souman đã tiến hành các thí nghiệm của mình trong một khu rừng ở Đức và một số nơi của sa mạc Sahara ở Tunisia.

Các tình nguyện viên được thả hoặc trong sa mạc hoặc trong rừng và được chỉ hướng đi.

“Họ đã đi bộ khoảng bốn giờ", ông nói.

Theo Tiến sĩ Souman, những người mà đi trong rừng vào ban ngày, khi nhìn thấy được mặt trời, họ có thể dùng nó để làm một mốc chỉ hướng.

“Họ đã đi bộ về cơ bản là thẳng tắp”, ông nói.

Nhưng khi mặt trời biến mất, các tình nguyện viên đã đi thành vòng tròn.

Khác trong sa mạc

Khi mặt trời được nhìn thấy, các tình nguyện đi trong sa mạc không theo một đường thẳng, mà lại chuyển nhẹ sang trái hay sang phải.

“Điều này là có thể vì trong sa mạc không có gì để cho bạn một điểm mốc”, Tiến sĩ Souman nói.

Vào ban đêm, không có sự giúp đỡ của mặt trăng, các tình nguyện viên cũng đã không đi theo vòng tròn chính xác.

“Một anh đã quay hoàn toàn vòng quanh anh ta rồi anh ấy đã đi đường ngược với đường mà anh ấy đã bắt đầu”, ông nói.

Quá nhiều ‘nhiễu’*

Tiến sĩ Souman nói, ông không thể thực sự giải thích được tại sao người ta không đi bộ theo một đường thẳng khi không có cái gì để chỉ dẫn hướng, mà đây là vấn đề chính yếu.

“Nếu bạn đi mà bị bịt mắt thì bạn biết mình đang đi thẳng chỉ do một nguồn thông tin từ cơ thể của bạn, thông tin từ sự vận động cơ bắp và khớp xương của bạn”.

Nhưng thông tin này là bị ‘nhiễu’ hoặc có những sai lệch, ông nói,

“Bình thường chúng ta không nhận thấy những sai lệch này vì chúng ta có thể sửa chúng do nhìn thấy chúng ta đang đi đâu”.

Nhưng Tiến sĩ Souman cho rằng ngay cả khi có khả năng nhìn, những sai lệch này tích tụ qua thời gian và cái mà chúng ta nghĩ là thẳng phía trước thì không phải như thế.

Không có thiên lệch ‘một phía’

Nhà nghiên cứu đã có thể loại trừ một vài sự giải thích trước đây, theo Tiến sĩ Souman.

Người ta đã từng nghĩ rằng con người đi có thiên hướng theo vòng tròn bởi vì hai chân không giống nhau, một chân ngắn hơn chân kia hoặc bởi vì một bên khỏe hơn.

“Nhưng như vậy có thể đoán trước rằng người ta luôn trở lại một hướng, bởi vì chiều dài chân bạn không thay đổi theo thời gian”, ông nói.

Để kiểm tra giả thuyết đó, Tiến sĩ Souman đã bịt mắt các tình nguyện viên trong khi họ đi.

Cuộc thí nghiệm đã cho thấy rằng đa số con người ta không có một sự thiên lệch hệ thống về một bên.

“Họ đi về bên trái và về bên phải và rồi theo đường chữ chi (ngoằn ngoèo hay dích dắc-ND)”, ông nói.

Ông Souman cũng cho rằng thí nghiệm của mình đã chứng minh một số lời khuyên đối với những người thấy mình bị lạc:

“Đừng nên tin vào các giác quan của bạn, bởi vì cho dù bạn có thể nghĩ bạn đang đi theo một đường thẳng, nhưng thực tế không như vậy.”

Tiến sĩ Souman nói tốt hơn là hãy dùng một quả núi, tòa nhà hay máy thu Định vị Toàn cầu để chỉ đường cho bạn.

---------------
'nhiễu': nguyên văn 'noise' (tiếng ồn ào - từ trong cơ thể)

Sống khỏe

TTST BND: Blog nhận được lời cám ơn chân thành các bạn Trại trẻ ST BND, từ e-mail của anh Hà Huy Hiệp và anh Phạm Hiếu Dân, về lời chúc tốt đẹp nhân sinh nhật của hai anh, làm các anh rất vui và cảm động (Hiện nay 2 anh này lên 'cụ' lâu rồi, cách đây phải gần chục năm, theo cách tính của làng quê ở bài viết của chị Hải Đường - Thời gian trôi và cuộc đời!)

Chị Lê Thu Hà cũng nhắn về:

"Thật bất ngờ và cảm động khi nhận được e-card chúc mừng của Trại trẻ Sơ tán Báo Nhân Dân.
Xin chân thàh cảm ơn các anh chị đã nhớ và chúc mừng sinh nhật tôi!"

Chị Huỳnh Ngọc Thụy thì gửi đến bộ ảnh "49 cách sống khỏe" với ý tứ như thế này:

Chào tất cả các cô bác bà con,

Có bài này hay hay, xin gửi mọi người cùng đọc, có thể tất cả những điều này mọi người đều đã BIẾT, nhưng không nhớ thường xuyên. Xem cái này, nó có thể là một cách giúp để nhớ và áp dụng.

Gửi cả nhà mình, chỉ là xem cho vui, có người thích có người không, nhưng chắc chắn cùng đồng ý là hình ảnh rất đẹp (chụp các loại hoa xương rồng).

(Đây là slideshows qua nhiều người gửi chuyền cho nhau, có lẽ tác giả cũng không có ý định giữ bản quyền gì mà còn có ý phát tán rộng rãi đi nên để ngỏ, nên cũng không biết ai là tác giả. Nhưng dù sao cũng cám ơn người đầu tiên đã có công sưu tầm các lẽ sống hợp lý, lại còn chèn thêm các hình ảnh đẹp).

Chúc sức khoẻ của cả nhà ta!

TB: em gửi tiếp 1 file nữa nhé về các món ăn Việt. Chúc mọi người thưởng thức... ngon miệng!. (Về Món ăn Việt, xin xem bên trang ảnh, bấm vào đây: Mỗi bài thơ một món ăn - TTST BND)


(Bấm nút Play > để xem)
Hoặc bấm vào xem trực tiếp trên trang web lưu: 49cach_songkhoe